| Opis indikatora |
Indikator prikazuje udio okolišnih poreza u ukupnim prihodima od poreza i socijalnih doprinosa, isključujući imputirane socijalne doprinose. Okolišni porezi obuhvataju poreze čija je porezna osnovica fizička jedinica (ili njen približni pokazatelj) nečega što ima dokazano negativan uticaj na okoliš. Razvrstavaju se u četiri kategorije: porezi na energiju, transport, zagađenje i resurse. |
|---|---|
| Izvor i metodologija podataka |
Praćenje udjela okolišnih poreza omogućava uvid u zastupljenost poreza povezanih s okolišem u ukupnim prihodima od poreza i socijalnih doprinosa. Ovaj indikator pruža informacije o strukturi poreznih prihoda i značaju okolišnog oporezivanja u poreznom sistemu Bosne i Hercegovine. |
| Obuhvat i uporedivost |
Lista okolišnih poreza za Bosnu i Hercegovinu pripremljena je na osnovu postojeće Nacionalne porezne liste (NTL) Centralne banke Bosne i Hercegovine. Identifikovani porezi razvrstani su u četiri kategorije: porezi na energiju, transport, zagađenje i resurse. Za izvještajni period nisu identifikovani porezi na CO₂ niti ostali porezi na CO₂. Podaci se zasnivaju na administrativnim izvorima i prikupljaju direktno od Uprave za indirektno oporezivanje Bosne i Hercegovine, Porezne uprave Republike Srpske, Porezne uprave Federacije Bosne i Hercegovine i Direkcije za finansije Brčko distrikta. Napredak se automatski izračunava na osnovu godišnjih vrijednosti indikatora, uz 2017. godinu kao baznu i 2030. godinu kao završnu godinu posmatranog perioda. Primijenjen je pozitivan smjer kretanja, što znači da se povećanje udjela okolišnih poreza ocjenjuje kao povoljno, a smanjenje kao nepovoljno. Indikator prikazuje promjene u strukturi poreznih prihoda i sam po sebi ne predstavlja direktnu mjeru ukupnog uticaja poreznog sistema na okoliš. |
| Nacionalni kontekst i ciljevi |
Za ovaj indikator nije utvrđen poseban kvantitativni nacionalni cilj za Bosnu i Hercegovinu. Dugoročni pravac razvoja može se posmatrati u kontekstu politika koje podstiču veći značaj okolišnog oporezivanja i preusmjeravanje poreznog opterećenja s rada na energiju i druge aktivnosti povezane s okolišem. Ovaj pravac predstavlja širi politički okvir, a ne formalno usvojen nacionalni cilj za Bosnu i Hercegovinu. |
| Year | Value | UNIT_MEASURE | SERIES |
|---|---|---|---|
| 2017 | 9.11 | Procenat od ukupnih prihoda od poreza i socijalnih doprinosa (isključujući imputirane socijalne doprinose) | Udio poreza na okoliš u ukupnim poreskim prihodima |
| 2018 | 10.6 | Procenat od ukupnih prihoda od poreza i socijalnih doprinosa (isključujući imputirane socijalne doprinose) | Udio poreza na okoliš u ukupnim poreskim prihodima |
| 2019 | 10.89 | Procenat od ukupnih prihoda od poreza i socijalnih doprinosa (isključujući imputirane socijalne doprinose) | Udio poreza na okoliš u ukupnim poreskim prihodima |
| 2020 | 10.42 | Procenat od ukupnih prihoda od poreza i socijalnih doprinosa (isključujući imputirane socijalne doprinose) | Udio poreza na okoliš u ukupnim poreskim prihodima |
| 2021 | 10.26 | Procenat od ukupnih prihoda od poreza i socijalnih doprinosa (isključujući imputirane socijalne doprinose) | Udio poreza na okoliš u ukupnim poreskim prihodima |
| 2022 | 8.73 | Procenat od ukupnih prihoda od poreza i socijalnih doprinosa (isključujući imputirane socijalne doprinose) | Udio poreza na okoliš u ukupnim poreskim prihodima |
| 2023 | 8.38 | Procenat od ukupnih prihoda od poreza i socijalnih doprinosa (isključujući imputirane socijalne doprinose) | Udio poreza na okoliš u ukupnim poreskim prihodima |
| 2024 | 8.08 | Procenat od ukupnih prihoda od poreza i socijalnih doprinosa (isključujući imputirane socijalne doprinose) | Udio poreza na okoliš u ukupnim poreskim prihodima |
| Opis indikatora |
Indikator prikazuje udio okolišnih poreza u ukupnim prihodima od poreza i socijalnih doprinosa, isključujući imputirane socijalne doprinose. Okolišni porezi su porezi čija je porezna osnovica fizička jedinica (ili njen približni pokazatelj) nečega što ima dokazano negativan uticaj na okoliš. Obuhvataju poreze na energiju, transport, zagađenje i resurse. Porezi na energiju čine najveći dio prihoda od okolišnih poreza, dok porezi na transport imaju takođe značajnu ulogu; porezi na zagađenje i resurse predstavljaju dodatne kategorije okolišnog oporezivanja. |
|---|---|
| Izvor i metodologija podataka |
Obrasci potrošnje u jednom dijelu svijeta mogu uticati na proizvodnju i stanje okoliša u drugim dijelovima svijeta. Cijene bi trebalo da odražavaju stvarne troškove proizvoda i aktivnosti, uključujući troškove povezane s narušavanjem okoliša i štetnim uticajima na zdravlje. Okolišni porezi predstavljaju jedan od instrumenata za uključivanje tih troškova u ekonomske odluke. |
| Obuhvat i uporedivost |
U okviru evropskih politika, uključujući Evropski zeleni plan, podstiče se preusmjeravanje poreznog opterećenja s rada na energiju i druge aktivnosti povezane s okolišem, s ciljem povećanja relativnog značaja okolišnih poreza u ukupnim poreznim prihodima. Kretanje indikatora omogućava praćenje promjena u strukturi poreznih prihoda i napretka u pravcu takve promjene porezne politike. Međutim, promjena udjela okolišnih poreza ne predstavlja sama po sebi direktnu mjeru ukupnog uticaja ekonomskih aktivnosti na okoliš. |
| EU kontekst i ciljevi |
Dugoročni pravac evropskih politika jeste povećanje uloge okolišnog oporezivanja i podsticanje preusmjeravanja poreznog opterećenja s rada na energiju i druge aktivnosti povezane s okolišem. Za ovaj indikator nije utvrđen jedinstven kvantitativni cilj na nivou Evropske unije. |
Izvor 1
| Organizacija |
BHAS |
|---|---|
| Link do izvora podataka | Link otvara se u novom prozoru |