Indikator 1.50 Pristupačno stanovanje - zamjenski indikator

Pristupačnost stanovanja u BiH dostigla je kritičnu tačku, gdje siromašna domaćinstva troše preko 40% svojih prihoda na stanovanje. Mnogi faktori, poput potražnje dijaspore i stranih investitora, fragmentirane i loše koordinirane stambene politike, doveli su do toga da cijene budu izvan dosega stanovnika. Sistemi socijalnog stanovanja ostaju nerazvijeni, dok neformalna tržišta najma podstiču ranjivost stanara i lišavaju vlade poreskih prihoda.

Siromaštvo i socijalna isključenost štete životima pojedinaca i ograničavaju mogućnosti ljudi da ostvare svoj puni potencijal tako što utiču na njihovo zdravlje i dobrobit i smanjuju obrazovne ishode. To zauzvrat smanjuje mogućnosti za uspješan život i dodatno povećava rizik od siromaštva. Bez efikasnog obrazovanja, zdravstvenih, socijalnih, poreskih olakšica i sistema zapošljavanja, rizik od siromaštva se prenosi sa jedne generacije na drugu. To uzrokuje opstanak siromaštva i stoga stvara više nejednakosti, što može dovesti do dugoročnog gubitka ekonomske produktivnosti od cijelih grupa društva i ometati inkluzivni i održivi ekonomski rast.

Pored analize postojećih podataka/dokumenata, ovaj rad se oslanja na uvide iz osam polustrukturiranih intervjua sprovedenih sa zainteresovanim stranama u Bosni i Hercegovini, Crnoj Gori, Danskoj i Holandiji. Među ispitanicima su bili predstavnici kantonalnih ministarstava, opštinskih vlasti, nevladinih organizacija koje rade na pravima stanara i pristupačnosti stanovanja, te istraživači specijalizovani za stambene sisteme. Ovi intervjui pružili su praktične perspektive o izazovima socijalnog stanovanja, neformalnih tržišta najma, praznih nekretnina i pristupačnosti.

Bosna i Hercegovina se svrstava među najmanje pristupačne zemlje u Evropi za stanovanje, sa prosječnim omjerom cijene i prihoda koji prelazi 13, što je daleko iznad, na primjer, Holandije sa 7,7 i Danske sa 6,6.